გამოქვეყნდა: · 3 წთ წაკითხვა
დომენი და ჰოსტინგი საიტის „მისამართი" და „ბინაა". ორივე იაფია საიტის ფასთან შედარებით, მაგრამ ორივეზე კეთდება ყველაზე ძვირი შეცდომები: დომენი სხვის სახელზეა და ვერ იბრუნებთ, ჰოსტინგი საიტის ტიპს არ ერგება და ნელია, ან სერტიფიკატს ვადა გაუვიდა და ბრაუზერი „საშიშ საიტს" აჩვენებს. ეს სტატია იმისთვისაა, რომ ეს შეცდომები არ გაიმეოროთ.
დომენი: .ge თუ .com
.ge საქართველოს ეროვნული დომენია. NIC.GE-ს რეგულაციების მიხედვით, მისი რეგისტრაცია ღიაა ნებისმიერი ფიზიკური და იურიდიული პირისთვის, მოქალაქეობისა და რეზიდენტობის შეზღუდვის გარეშე, და ხდება რეესტრის (Caucasus Online) მიერ აკრედიტებული რეგისტრატორების მეშვეობით — თავად რეესტრი დომენებს აღარ ყიდის. არსებობს მეორე დონის ზონებიც: .com.ge (კომერციული), .edu.ge (საგანმანათლებლო), .org.ge და სხვა.
რომელი ავირჩიოთ? თუ კლიენტები საქართველოში არიან, .ge ლოგიკური არჩევანია — ის ლოკალურობის სიგნალია მომხმარებლისთვისაც და Google-ისთვისაც. .com უნივერსალურია და საერთაშორისო აუდიტორიისთვის ჯობია; ხშირად ორივეს არეგისტრირებენ და ერთს მეორეზე გადამისამართებას უკეთებენ, რომ ბრენდი კონკურენტმა არ დაიკავოს. სახელი მოკლე, გამოსათქმელი და ლათინურად ადვილად დასაწერი უნდა იყოს — ქართული სიტყვების ტრანსლიტერაცია (მაგალითად, „saitebi") ხშირად რამდენიმენაირად იწერება, ეს გაითვალისწინეთ.
ყველაზე მნიშვნელოვანი წესი: დომენი თქვენს სახელზე
დომენი ბიზნესის აქტივია, როგორც სახელწოდება ან ტელეფონის ნომერი. ის უნდა იყოს დარეგისტრირებული თქვენს (კომპანიის ან მფლობელის) სახელზე, თქვენს ანგარიშში რეგისტრატორთან, თქვენს ელფოსტაზე მიბმული. დეველოპერს, სააგენტოს ან ჰოსტინგ-კომპანიას სამუშაოსთვის საჭირო წვდომა ცალკე ეძლევა. წინააღმდეგ შემთხვევაში თანამშრომლობის შეწყვეტისას, დავის დროს ან უბრალოდ კონტაქტის დაკარგვისას საიტის მისამართი სხვის ხელში რჩება.
- შეამოწმეთ, ვინ არის დომენის რეგისტრანტი და რომელი ელფოსტაა მიბმული — განახლების შეტყობინებები სწორედ იქ მოვა.
- ჩართეთ ავტომატური განახლება ან ჩაინიშნეთ ვადა: ვადაგასული დომენი რამდენიმე კვირაში თავისუფალი ხდება და შეიძლება სხვამ დაიკავოს.
- რეგისტრატორის ანგარიშს ძლიერი პაროლი და ორფაქტორიანი დაცვა დაუყენეთ.
ჰოსტინგის ტიპები და რომელი რომელ საიტს ერგება
| ტიპი | რისთვის | რა უნდა იცოდეთ |
|---|---|---|
| სტატიკური ჰოსტინგი / CDN პლატფორმა | ლენდინგი, სავიზიტო საიტი, კომპანიის საიტი კოდზე აწყობილი | ძალიან სწრაფი და უსაფრთხო; ზოგ პლატფორმას უფასო გეგმაც აქვს (კომერციული გამოყენების პირობები გადასამოწმებელია); PHP/მონაცემთა ბაზა არ არის |
| ზიარი (shared) ჰოსტინგი | WordPress, მცირე მაღაზია | იაფი, ერთ სერვერზე ბევრი საიტია; სისწრაფე პროვაიდერზეა დამოკიდებული |
| VPS / ვირტუალური სერვერი | დატვირთული WordPress, WooCommerce, ბიზნესსისტემა | საკუთარი რესურსები, მაგრამ ადმინისტრირება (განახლებები, უსაფრთხოება) თქვენი ან სპეციალისტის საქმეა |
| მართული WordPress ჰოსტინგი | WordPress-ის მფლობელები, რომლებსაც ადმინისტრირება არ უნდათ | განახლებები, კეშირება, სარეზერვო ასლები პროვაიდერისგან; უფრო ძვირია |
| კლაუდ-სერვერი / აპლიკაციის პლატფორმა | აპლიკაციის სერვერული ნაწილი, ინდივიდუალური სისტემა | მოხმარების მიხედვით იხდით; მასშტაბირება მარტივია |
ქართული თუ უცხოური ჰოსტინგი? ორივე შესაძლებელია. სერვერის მდებარეობა საიტის ჩატვირთვაზე მოქმედებს, მაგრამ CDN-ის გამოყენებისას ეს განსხვავება პრაქტიკულად ქრება. უფრო მნიშვნელოვანია მხარდაჭერის ხარისხი, სარეზერვო ასლები და ის, რომ ანგარიში თქვენს სახელზეა.
SSL, DNS და ელფოსტა
SSL/HTTPS სავალდებულოა: მის გარეშე ბრაუზერი გაფრთხილებას აჩვენებს, Google კი ასეთ საიტს დაბლა აყენებს. თანამედროვე ჰოსტინგის უმეტესობა უფასო სერტიფიკატს ავტომატურად გასცემს და ანახლებს; თუ პროვაიდერი ფასიან სერტიფიკატს გთავაზობთ, ჰკითხეთ, რატომ.
DNS არის ჩანაწერები, რომლებიც დომენს სერვერს უკავშირებს. მათ ჩვეულებრივ დეველოპერი ან ჰოსტინგი აწყობს; დომენის გადატანა ერთი ჰოსტინგიდან მეორეზე DNS-ის ცვლილებაა და საიტის ხელახლა შექმნას არ ნიშნავს.
ბიზნეს-ელფოსტა (info@თქვენიდომენი.ge) ცალკე სერვისია — ჰოსტინგის პაკეტში შემავალი ან გარე პროვაიდერის (მაგალითად, Google Workspace-ის ტიპის). უფასო ელფოსტა ბიზნესისთვის ნდობას ამცირებს, საკუთარი დომენის ელფოსტა კი მარტივად ეწყობა.
რა ხარჯებია წლიურად
დომენი და ჰოსტინგი მიმდინარე ხარჯია და საიტის დამზადების ფასში არ შედის — შეთავაზებაში ცალკე სტრიქონად უნდა იწერებოდეს. კონკრეტული თანხები რეგისტრატორისა და პროვაიდერის მიხედვით განსხვავდება, ამიტომ მათ ამ სტატიაში არ ვასახელებთ — შეამოწმეთ მოქმედი ტარიფები აკრედიტებული რეგისტრატორებისა და ჰოსტინგ-კომპანიების საიტებზე. ზოგადი ორიენტირი: მარტივი საიტისთვის წლიური ხარჯი (დომენი + ჰოსტინგი) დამზადების ერთჯერად ფასზე რამდენჯერმე ნაკლებია; მაღაზიასა და ბიზნესსისტემას სერვერი და მოვლა მეტი უჯდება. დეტალურად ფასის სტრუქტურაზე — რა ღირს საიტის დამზადება.
შეკვეთამდე შესამოწმებელი სია
- დომენი ჩემს სახელზეა და რეგისტრატორის ანგარიშზე წვდომა მაქვს?
- ვიცი, როდის იწურება დომენი და ჰოსტინგი და ჩართულია თუ არა ავტომატური განახლება?
- ჰოსტინგის ტიპი საიტის ტექნოლოგიას ერგება (სტატიკური / WordPress / სერვერული)?
- SSL სერტიფიკატი ავტომატურად ახლდება?
- ვინ აკეთებს სარეზერვო ასლებს და სად ინახება?
- გვაქვს ბიზნეს-ელფოსტა საკუთარ დომენზე?
- შეთავაზებაში დომენი და ჰოსტინგი ცალკე სტრიქონადაა?
თუ არსებულ საიტს გადმოიტანთ ან ახალს იწყებთ და ამ სიაში კითხვები გაქვთ, მოგვწერეთ — რეგისტრაციაში, DNS-სა და ჰოსტინგის შერჩევაში ვეხმარებით პროექტის ფარგლებში, ხოლო შემდგომ მოვლას ტექნიკური მხარდაჭერა ფარავს.